Mandaty i sytuacje awaryjne według kraju

O tym, czy mandat złapany za granicą kiedykolwiek cię dogoni, decydują dwa odrębne akty prawa UE. Jeden ustala, kim jesteś. Drugi sprawia, że płacisz. To właśnie mylenie ich ze sobą sprawia, że tak wiele porad na ten temat jest błędnych.

Przepis, który cię identyfikuje

Dyrektywa (UE) 2015/413 pozwala krajowi, w którym doszło do naruszenia, ustalić posiadacza pojazdu w innym państwie członkowskim. Dyrektywa (UE) 2024/3237 napisała ją na nowo: obowiązuje od 19 stycznia 2025 roku, a państwa członkowskie muszą ją wdrożyć do prawa krajowego do 20 lipca 2027 roku. Zapytania idą automatycznie przez system EUCARIS.

Ta sama nowelizacja rozszerzyła listę naruszeń z ośmiu do siedemnastu. Pierwotne osiem to przekroczenie prędkości, jazda pod wpływem alkoholu lub narkotyków, brak pasów, niezastosowanie fotelika dziecięcego, telefon w ręku, przejazd na czerwonym świetle, zignorowanie znaku stop i jazda zakazanym pasem. Dziewięć dodanych to niezachowanie odstępu, niebezpieczne wyprzedzanie, niebezpieczne parkowanie lub zatrzymanie, przekraczanie linii ciągłej, jazda pod prąd, nieutworzenie korytarza życia, jazda przeciążonym pojazdem, nieprzestrzeganie ograniczeń dostępu pojazdów oraz ucieczka z miejsca zdarzenia.

Przepis, który ściąga pieniądze

Decyzja ramowa Rady 2005/214/WSiSW to instrument, który zamienia zagraniczną karę w wykonalną. Organ kraju wystawiającego przesyła orzeczenie wprost do kraju, w którym mieszkasz albo masz majątek lub dochód, i jest ono uznawane bez dalszych formalności. Naruszenia drogowe znajdują się na liście, przy której zniesiono zwykłe badanie podwójnej karalności.

Dotyczy to wyłącznie orzeczeń prawomocnych, czyli takich, od których nie przysługuje już odwołanie. Jest też dolny próg: można odmówić uznania, gdy „kara pieniężna jest niższa niż 70 euro lub równowartość tej kwoty”. Nowelizacja z 2024 roku stosuje ten sam próg 70 euro dla transgranicznej pomocy w egzekucji.

Jak wygląda zgodne z prawem wezwanie

Znowelizowana dyrektywa zastąpiła dawne pismo informacyjne właściwym zawiadomieniem o naruszeniu. Musi ono podawać sankcję, sposób zapłaty, twoje prawa w zakresie ochrony danych oraz — co istotne — gdzie, kiedy i jak się odwołać, i to w języku twojego dowodu rejestracyjnego.

To, kto może cię ścigać, jest kwestią krajową. Europejskie Centra Konsumenckie zwracają uwagę, że w Niemczech zagraniczny mandat od 70 euro egzekwuje wyłącznie Federalny Urząd Sprawiedliwości na wniosek zagranicznego organu, a firmy windykacyjne nie mają do tego uprawnień. Jeśli w sprawie zagranicznego mandatu pisze do ciebie prywatna firma, sprawdź to przed zapłatą.

Poza UE obraz się zmienia

Wielka Brytania, Szwajcaria, Norwegia, Islandia i Liechtenstein są poza tymi instrumentami. Nie znaczy to, że ich opłaty są darmowe. Transport for London przekazuje niezapłacone opłaty ULEZ od zagranicznych numerów prywatnej firmie egzekucyjnej, która ustala posiadacza przez właściwy krajowy organ rejestracyjny, a Szwajcaria opiera się na dwustronnych umowach o pomocy prawnej z sąsiadami.

Numer, pod który dzwonisz

W całej UE numer 112 łączy ze służbami ratunkowymi i odbierany jest w kraju, z którego dzwonisz. Kilka krajów spoza UE utrzymuje zamiast tego osobne numery policji, straży pożarnej i pogotowia, dlatego tabela poniżej podaje to, co faktycznie potwierdza każdy krajowy organ, a nie założenie, że 112 działa wszędzie.